تاریخ: 10/10/2015 12:00:00 AM شناسه مطلب: 11
شابک 50 ساله شد

شابک 50 ساله شد


در جهان کتاب، شماره استاندارد بین­ المللی کتاب (شابک) غالبا در صفحه شناسنامه، پشت جلد و اطلاعات فهرست­نویسی پیش از چاپ (فیپا) یافت می ­شود. این شماره استاندارد شناسایی و بازیابی اطلاعات کتاب را در سیستم­های ماشینی تضمین می ­کند. شماره شابک کارآیی و دقت فرایندهای خرید، فروش، کنترل موجودی، انبارگردانی و ... را در صنعت نشر افزایش می ­دهد.

در طول ده 60 میلادی ناشران به منظور افزایش بهره ­وری و دقت در بازیابی اطلاعات و پاسخگویی به سفارشات، اقدام به استفاده از شماره­ هایی برای شناسایی کتاب­های خود کردند. و در راستای آن، ایده ایجاد شماره استانداردی منحصربفرد و قابل استفاده در تمامی سیستم­های رایانه ­ای و در کل جهان شکل گرفت.

کتابفروشی­های زنجیره ­ای اسمیت در انگلستان اقدام به طراحی شماره­ ای 9 رقمی کردند تا در سیستم ماشینی خود مورد استفاده قرار دهند. پس از موفقیت در استفاده از این استاندارد داخلی شرکت ویتاکر و پسران اقدام به تاسیس اولین موسسه ثبت عضویت در انگلستان کرد. موفقیت استفاده از این استاندارد سبب شد تا بزودی سایر کشورها و موسسات نظیر باوکر از امریکا، کتابخانه ملی و خدمات کتابشناسی کانادا، سوئد، استرالیا، دانمارک و هلند خواستار پیوستن به آن شدند. سپس برای گسترش به سایر کشورها تعداد ارقام این شماره استاندارد به 10 رقم افزایش یافت و به منظور تبدیل شدن به استانداردی بین ­المللی تحت حمایت سازمان ایزو قرار گرفت. همچنین در 1 ژانویه 2007 تعداد ارقام این استاندارد به 13 رقم افزایش یافت.

هر روزه تعداد زیادی کتاب جدید منتشر می­ شود و کتاب­های منتشره شده قدیمی نیز در صورت تقاضا چاپ می­ شوند. کتاب­هایی که در سنوات بسیار دور منتشر شده ­اند به همان نسبت کتاب­های جدید به منظور مطالعه و خرید در دسترس هستند. همچنین امروزه کتاب در فرمت­ های مختلف مانند گالینگور، شومیز، کتاب­های با تصاویر برجسته، کتاب­های گویا و کتاب­های الکترونیک برای ابزارهای خوانش متفاوت تولید می­ شود. یک شماره شابک برای شناسایی کتابی خاص از یک ناشر خاص و در فرمت مشخص که برای عموم منتشر شده باشد استفاده می­ شود.      

امروزه با گذشت 50 سال از ایجاد شماره شابک بیش از 150 موسسه شابک مسئولیت واگذاری و تامین شماره شابک برای بیشتر از 200 کشور را به عهده دارند. ما در دنیایی زندگی می­کنیم که دسترسی به اطلاعات کتاب مبتنی بر مراجعه مستقیم به کتابفروش­ها نیست، بلکه به آسانی و با یک جستجوی ساده از طریق اینترنت می ­توان به کتاب موردنظر دست یافت. با جستجوی یک شماره شابک در وب سایتی که تامین کننده کتاب است به سادگی می­ توانیم به سایر اطلاعات کتاب نظیر عنوان، پدیدآوران، قیمت، تعداد صفحه و ... دسترسی یافت. بدون استفاده از شماره شابک ایجاد بارکد متحدالشکل بر روی کتاب­ها غیر محتمل به نظر می ­رسد. بدون شماره شابک ایجاد پایگاه­های نظیر آمازون و یا نلسون که تامین کننده کتاب هستند به سختی امکان پذیر بود. همچنین ایجاد پایگاه­های داده برای مراکز فروش و سفارش با مشکلات فراوانی روبرو می­ شد.

در 13 اکتبر 2015 موسسه جهانی شابک پنجاه ­امین سالگرد تاسیس این استاندارد را در سی و هفتمین سمینار بین ­المللی زنجیره تولید ادیتور(EDItEUR’s) در فرانکفورت را جشن گرفت.        

  • ketab.ir
  • ahleghalam.ir
  • ibna.ir
  • ketabsal.ir
  • isbn-international.org
  • ismn-international.org
  • nlai.ir
khaneh ketab کلیه حقوق مادی و معنوی این وب سایت به موسسه خانه کتاب تعلق دارد .